ทส. ร่วมประชุมแก้ไขปัญหาขยะอิเล็กทรอนิกส์ ยกระดับคุมเศษโลหะนำเข้า ป้องกันขยะอิเล็กทรอนิกส์ปะปน

วันนี้ (11 พฤศจิกายน 2569) เวลา 17.00 น. นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มอบหมายให้ ดร.รวีวรรณ ภูริเดช ปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พร้อมด้วยนายภาดล ถาวรกฤชรัตน์ รองปลัดกระทรวงฯ และ ดร.สุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ เข้าร่วมการประชุมคณะกรรมการแก้ไขปัญหาขยะอิเล็กทรอนิกส์ ครั้งที่ 1/2569 ณ ห้องประชุม 301 ตึกบัญชาการ 1 ทำเนียบรัฐบาล โดยมีนางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เป็นประธาน เพื่อหารือแนวทางยกระดับมาตรการควบคุมการนำเข้าและส่งออกเศษโลหะ ป้องกันการลักลอบนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์ที่อาจปะปนมากับเศษโลหะ ซึ่งเสี่ยงก่อให้เกิดมลพิษและส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชน

ดร.รวีวรรณ กล่าวว่า กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้ความสำคัญกับการยกระดับมาตรการควบคุมเศษโลหะนำเข้า ควบคู่กับการเพิ่มประสิทธิภาพการตรวจสอบและบังคับใช้กฎหมาย โดยที่ประชุมได้หารือถึงความจำเป็นในการปรับปรุงบทกำหนดโทษให้เหมาะสมกับความร้ายแรงของการกระทำผิด เนื่องจากบทลงโทษตามกฎหมายที่ใช้อยู่ในปัจจุบันอาจยังไม่เพียงพอในการยับยั้งการกระทำผิด จึงมีข้อเสนอให้ประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณาแนวทางปรับปรุงกฎหมายและเพิ่มประสิทธิภาพการบังคับใช้ เพื่อป้องกันการกระทำผิดที่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อม

สำหรับมาตรการควบคุมการนำเข้าเศษโลหะ กรมควบคุมมลพิษรายงานผลการจัดทำหลักเกณฑ์ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและภาคเอกชน โดยเสนอให้เศษโลหะ 3 ประเภท ได้แก่ เศษเหล็ก เศษอะลูมิเนียม และเศษทองแดง เป็นสินค้าที่ต้องมีหนังสือรับรองการนำเข้า เพื่อควบคุมคุณภาพและป้องกันสิ่งปนเปื้อนจากขยะอิเล็กทรอนิกส์ โดยมีสาระสำคัญ ดังนี้

1. กำหนดสิ่งปนเปื้อนที่ไม่ใช่เศษโลหะให้มีได้ไม่เกินร้อยละ 2 ของน้ำหนัก พร้อมกำหนดหลักเกณฑ์ควบคุมชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ที่อาจปะปนมากับเศษโลหะ
2. กำหนดสิ่งต้องห้ามไม่ให้ปะปนมากับเศษโลหะ ได้แก่ ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ทั้งชิ้น เศษโลหะบดหรือฝุ่นผงที่ปนเปื้อนสารอันตรายหรือโลหะหนัก และมูลฝอยติดเชื้อ
3. กำหนดคุณสมบัติของโรงงานปลายทางที่สามารถนำเข้าเศษโลหะ โดยต้องเป็นโรงงานลำดับที่ 59 หรือ 60 หรือโรงงานลำดับที่ 106 ที่ได้รับอนุญาตตามกฎหมาย พร้อมแสดงหนังสือรับรองผลการตรวจสอบจากหน่วยงานตรวจสอบ (Inspection Body) ในประเทศต้นทาง เพื่อยืนยันว่าเศษโลหะเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด

ส่วนมาตรการควบคุมการส่งออกเศษโลหะทั้ง 3 ประเภท ที่ประชุมได้หารือแนวทางควบคุมอย่างเข้มงวด โดยมีข้อเสนอให้พิจารณาจำกัดหรือห้ามส่งออก เพื่อรักษาวัตถุดิบไว้ใช้ในอุตสาหกรรมภายในประเทศ เนื่องจากปริมาณเศษโลหะที่มีอยู่ยังไม่เพียงพอต่อความต้องการใช้จริง พร้อมหารือแนวทางพิจารณาข้อยกเว้นสำหรับเศษโลหะที่ไม่มีความต้องการใช้ภายในประเทศ เพื่อเพิ่มมูลค่าจากการแปรรูปและส่งเสริมอุตสาหกรรมรีไซเคิลภายในประเทศ

นอกจากนี้ ที่ประชุมได้พิจารณาร่างคำสั่งแต่งตั้งคณะทำงานเฉพาะกิจ เพื่อบูรณาการการแก้ไขปัญหาขยะอิเล็กทรอนิกส์ในระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว ครอบคลุมการกำกับดูแลโรงงาน การตรวจสอบและบังคับใช้กฎหมาย ตลอดจนการประสานความร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การแก้ไขปัญหาเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและต่อเนื่อง

ขณะเดียวกัน กรมควบคุมมลพิษรายงานผลการดำเนินงานของคณะทำงานและชุดปฏิบัติการเฉพาะกิจตามคำสั่งกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ที่ 405/2569 ลงวันที่ 7 กันยายน 2569 ซึ่งมีภารกิจติดตามตรวจสอบและแก้ไขปัญหามลพิษ รวมถึงการลักลอบทิ้งของเสียในพื้นที่ภาคตะวันออก โดยที่ผ่านมาได้เข้าตรวจสอบกรณีร้องเรียนแล้ว 7 กรณี พร้อมประสานหน่วยงานในพื้นที่ดำเนินการตามกฎหมาย อาทิ การสั่งระงับกิจการ การตรวจยึดของกลาง และการรวบรวมพยานหลักฐานเพื่อส่งต่อหน่วยงานที่มีอำนาจดำเนินการตามขั้นตอน

ทั้งนี้ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจะเดินหน้าบูรณาการความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อยกระดับมาตรการควบคุมเศษโลหะ ป้องกันขยะอิเล็กทรอนิกส์ปะปน ควบคู่กับการตรวจสอบและบังคับใช้กฎหมายอย่างมีประสิทธิภาพ มุ่งลดความเสี่ยงจากมลพิษ ปกป้องสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชน ตลอดจนส่งเสริมการนำทรัพยากรกลับมาใช้ประโยชน์ตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียนอย่างเหมาะสม