รมว.ทส. รายงานสถานการณ์สารหนูแม่น้ำกก–สาย–รวก ต่อที่ประชุม บกปภ.ช. เผยค่าสารหนูในน้ำมีแนวโน้มลดลง เร่งเฝ้าระวังตะกอนดิน–เดินหน้ามาตรการแก้ไขทั้งในและต่างประเทศ
วันนี้ (21 พฤศจิกายน 2569) เวลา 11.00 น. นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พร้อมด้วย ดร.รวีวรรณ ภูริเดช ปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ร่วมประชุมกองบัญชาการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ (บกปภ.ช.) เพื่อติดตามสถานการณ์และการแก้ไขปัญหาสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำ โดยมีนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เป็นประธานการประชุม พร้อมด้วยผู้บริหารและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม ณ ตึกภักดีบดินทร์ ทำเนียบรัฐบาล และผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์
ในการประชุม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยกรมควบคุมมลพิษ รายงานสถานการณ์สารปนเปื้อนในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง พร้อมผลการติดตามตรวจวัดคุณภาพน้ำและตะกอนดินอย่างต่อเนื่องตั้งแต่เดือนมีนาคม 2568 ครอบคลุมจุดตรวจวัด 22 จุด
โดยล่าสุดในเดือนพฤศจิกายน 2569 ได้ลงพื้นที่ตรวจสอบ ณ บริเวณบ้านหัวฝาย แม่น้ำสาย ด้วยชุดตรวจสารหนูภาคสนาม (Test Kit) พบค่าที่ตรวจวัดได้ประมาณ 0.017 มิลลิกรัมต่อลิตรจากครั้งก่อนหน้าที่ได้ 0.284 มิลลิกรัมต่อลิตร
นายกรัฐมนตรีกล่าวถึงความร่วมมือระหว่างประเทศว่า รัฐบาลได้หารือกับผู้นำจีนเกี่ยวกับปัญหามลพิษทางน้ำข้ามพรมแดน ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับกิจกรรมเหมืองแร่ในประเทศเมียนมา โดยฝ่ายจีนแสดงความพร้อมให้ความร่วมมือด้านวิชาการและเทคนิคในการตรวจสอบและแก้ไขปัญหา พร้อมเตรียมผลักดันประเด็นดังกล่าวผ่านกรอบความร่วมมือแม่โขง-ล้านช้าง เพื่อให้เกิดแนวทางแก้ไขร่วมกันอย่างเป็นรูปธรรม
สำหรับการแก้ไขปัญหาภายในประเทศ นายกรัฐมนตรีมอบหมายให้นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นหัวหน้าทีมบูรณาการการแก้ไขปัญหาสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำภาคเหนือตอนบน โดยประสานทุกกระทรวงและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งด้านวิชาการ การตรวจสอบสารปนเปื้อน การดูแลสุขภาพประชาชน การกำกับกิจกรรมเหมืองแร่ และการตรวจสอบการนำเข้า–ส่งออกสารเคมี รวมถึงเพิ่มความเข้มงวดในการควบคุมขยะอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อป้องกันการปนเปื้อนสู่สิ่งแวดล้อม
ด้านนายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กล่าวว่า กระทรวงฯ ได้ดำเนินการตามข้อสั่งการของนายกรัฐมนตรี โดยให้ความสำคัญกับ 2 แนวทางหลัก ได้แก่ การเจรจาความร่วมมือระหว่างประเทศ และการบูรณาการแก้ไขปัญหามลพิษภายในประเทศ สำหรับความร่วมมือกับเมียนมา ได้จัดตั้งคณะทำงานร่วมไทย–เมียนมา ด้านการจัดการคุณภาพน้ำ (JWG) โดยมีปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเป็นประธานฝ่ายไทย และเตรียมประชุมในวันที่ 25–26 พฤศจิกายน 2569 ณ กรุงเทพมหานคร พร้อมหารือการติดตั้งสถานีตรวจวัดคุณภาพน้ำฝั่งละ 4 จุด รวม 8 จุด เพื่อให้ทั้งสองประเทศสามารถตรวจวัดและเปรียบเทียบข้อมูลคุณภาพน้ำได้อย่างสอดคล้องกัน
ส่วนการแก้ไขปัญหาภายในประเทศ ได้เร่งผลักดันการประกาศเขตควบคุมมลพิษบริเวณพื้นที่ริมแม่น้ำกก ระยะทางกว่า 150 กิโลเมตร ในฝั่งประเทศไทย โดยเตรียมเสนอคณะกรรมการควบคุมมลพิษพิจารณาในวันที่ 27 พฤศจิกายน ก่อนเสนอคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติให้ความเห็นชอบ และดำเนินการประกาศในราชกิจจานุเบกษาตามมาตรา 59 พร้อมมอบหมายให้ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่และเชียงรายกำกับดูแลการจัดทำแผนบริหารจัดการพื้นที่แบบบูรณาการ เพื่อให้หน่วยงานในพื้นที่ดำเนินงานและสั่งการไปในทิศทางเดียวกัน
นอกจากนี้ ยังเร่งเพิ่มประสิทธิภาพการตรวจวัดคุณภาพน้ำ โดยให้กรมควบคุมมลพิษจัดตั้งห้องปฏิบัติการตรวจวิเคราะห์ในจังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย พร้อมพัฒนาจุดตรวจวัดประมาณ 20 จุด ครอบคลุมแม่น้ำกกและแม่น้ำสาขา เพื่อให้สามารถติดตามสถานการณ์ได้รวดเร็วและต่อเนื่อง ลดระยะเวลาการรอผลวิเคราะห์ตัวอย่างน้ำที่เดิมต้องส่งตรวจในกรุงเทพมหานคร ซึ่งใช้เวลาประมาณ 20 วันถึง 1 เดือน
ขณะเดียวกัน ได้มอบหมายให้กรมทรัพยากรน้ำเร่งสำรวจและจัดหาแหล่งน้ำดิบเพิ่มเติม เพื่อรองรับผลกระทบจากปัญหามลพิษข้ามแดน โดยเฉพาะในช่วงปีงบประมาณ 2570–2571 รวมถึงประสานกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ติดตามผลกระทบต่อภาคการเกษตร ทั้งสัตว์น้ำ คุณภาพดิน พืชผลทางการเกษตร และนาข้าว เพื่อประเมินสถานการณ์และกำหนดมาตรการช่วยเหลือที่เหมาะสม
สำหรับการบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชน กระทรวงฯ ได้ดำเนินการจัดหาแหล่งน้ำและระบบประปาชุมชนแล้ว และอยู่ระหว่างดำเนินการเพิ่มเติมอีก 14 แห่ง ครอบคลุมประชาชนประมาณ 20,000 คน เพื่อให้มีน้ำสะอาดสำหรับอุปโภคบริโภคและลดความวิตกกังวลจากสถานการณ์ที่เกิดขึ้น
ทั้งนี้ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจะบูรณาการการทำงานร่วมกับทุกหน่วยงาน โดยเน้นการรวมศูนย์ข้อมูลและการสั่งการ เพื่อให้ประชาชนได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง ชัดเจน และเป็นไปในทิศทางเดียวกัน ผ่านแพลตฟอร์มกลางพร้อมเร่งดำเนินมาตรการเฝ้าระวัง ควบคุมแหล่งกำเนิดมลพิษ ฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม และจัดหาแหล่งน้ำสะอาดอย่างต่อเนื่อง ตามข้อสั่งการของนายกรัฐมนตรี เพื่อป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพประชาชนและระบบนิเวศอย่างเป็นรูปธรรม
















